Dalende aantalen
Als gevolg van de voortdurende herstructureringen – de laatste tien jaar integraal onderdeel van Unilevers corporate beleid - nam het totaal aantal werknemers af van 174.000 in 2007 naar 163.000 aan het eind van 2009. Op dit moment is meer dan de helft van de werknemers van Unilever werkzaam in Azië en Afrika en Oost en Centraal Europa.
In tegenstelling tot andere multinationals geef Unilever geen informatie over het soort dienstverbanden, contracten, leeftijden of sekse, noch voor het totale personeelsbestand, noch op niveau van business groepen. Hoewel Unilever op dit moment officieel 168.000 werknemers wereldwijd in dienst heeft, wordt geschat dat wel 300.000 mensen in feite Unilever-producten maken. Dit zijn werknemers van bedrijven waar Unilever werk naar heeft uitbesteed. Vaak hebben zij tijdelijke contracten en zijn hun salarissen en secundaire arbeidsvoorwaarden slechter dan die van hun collega’s die direct in dienst zijn bij Unilever.
Unilever blijft in gebreke wat betreft verwijzing naar de ILO norm over continuïteit van werkgelegenheid uit de ILO Declaration on Fundamental Principles and Rights at Work.
Werknemersbeleid
Unilever heeft werknemersbeleid ontwikkeld met informatie over relevante thema’s zoals veiligheid en gezondheid, respecteren van rechten, commitment aan diversiteit, etc. Deels komt dit beleid overeen met de Unilever Code of Business Principles.
Deze code legt Unilevers betrokkenheid bij mensenrechten vast. In het algemeen wordt opgemerkt dat "wij onze operaties uitvoeren in alle eerlijkheid, integriteit en openheid, met respect voor de mensenrechten en de belangen van onze werknemers". Het hoofdstuk over werknemers stelt dat het bedrijf tegen dwangarbeid en kinderarbeid is en omschrijft het respect voor het recht van werknemers op vrijheid van vereniging.
In 2009 heeft Unilever een aantal van de performance management tools bijgewerkt, bijvoorbeeld de invoering van een wereldwijde prestatie en talent management systeem. Unilever lanceerde een 'talent and organisation readiness programme’ die uit een of meerdere volgende onderdelen kan bestaan: het veranderen van organisatiestructuren, focus op cultuur en de medewerkerbetrokkenheid en de herziening van Unilever’s beleid ten aanzien van het werknemersbehoud.
Tevens begon Unilever in 2009 een medewerker betrokkenheidprogramma met het doel ervoor te zorgen dat medewerkers betrokken zijn bij de visie van het bedrijf en de plannen voor de toekomst. Unilever verzamelt ook feedback van werknemers door middel van regelmatige medewerkerbetrokkenheid enquêtes.
Een Global People Survey (GPS) van alle Unilever-medewerkers wordt uitgevoerd om de twee of drie jaar. Het management van Unilever is ook uitgenodigd deel te nemen in een verfijnde versie van de enquête - 'GPS Pulse', die om het half jaar wordt uitgevoerd wanneer de GPS niet plaatsvindt. Een volledige Global People Survey staat gepland voor juni 2010.
De directie van Unilever is in laatste instantie verantwoordelijk voor de toepassing van de business principles van het bedrijf, terwijl de dagelijkse verantwoordelijkheid bij het senior management in de verschillende landen ligt. Gezegd wordt dat inbreuken op de code gemeld worden bij de General Counsel van Unilever. In 2009 werden 77 werknemers ontslagen vanwege inbreuk op de code.
Uitbesteding en verplaatsing van werk naar het buitenland
Interessant genoeg wijdt Unilever een deel van zijn website aan zijn herstructureringsinspanningen en de gevolgen hiervan voor werknemers. In 2010 heeft Unilever een nieuwe, wereldwijde business unit ontworpen die de diensten IT, Human Resources, Financiën, Information Management en Workplace & Travel Services integreert als stap richting een wendbare en kosten concurrerende organisatie voor de toekomst. De nieuwe unit zal een combinatie van uitbesteding en besteding binnen de organisatie blijven gebruiken.
Unilever geeft een aantal voorbeelden van landen waarmee het zijn aanpak van ‘verantwoordelijke herstructurering’ illustreert. Toch zijn er talloze voorbeelden bekend, zowel in als buiten Europa, waar vakbonden ernstige kritiek leverden op Unilever, omdat het bedrijf zijn eigen principes niet naleeft, vooral met betrekking tot het gebruik van flexibele arbeidskrachten en vanwege inbreuken op overeenkomsten met vakbonden.
Afgezien van de uitbesteding, blijkt dat het aandeel vaste medewerkers over de hele wereld voortdurend wordt gereduceerd. Tegelijkertijd neemt het aantal werknemers met tijdelijke contracten toe.
Bronnen en documentatie
Unilever corporate website
Informatie van Nederlandse werknemers van Unilever over de operaties van Unilever in Nederland
Website van de IUF over flexibilisering
Unilever factsheet
